Урьдчилсан мэдээ > Сар
Шинэчлэгдсэн: 2021-08-03 13:53:22

Хэвлэх

2021 оны 8-р сарын цаг агаарын урьдчилсан төлөв

2021 ОНЫ 8 ДУГААР САРЫН ЦАГ АГААРЫН УРЬДЧИЛСАН МЭДЭЭ

ТАНЫ АНХААРАЛД

Дэлхийн цаг уурын байгууллагаас тогтоосноор олон жилийн дундаж (ОЖД) утга гэдэг нь 1991–2020 оны хоорондох тухайн цаг уурын хэмжигдэхүүний дундаж утгыг авч үздэг. Сарын цаг агаарын урьдчилсан мэдээнд сарын дундаж агаарын температур, нийлбэр хур тунадасны хэмжээг дараах дөрвөн бүс нутаг тус бүрээр урьдчилан мэдээлнэ.

  • Баруун (Баян–Өлгий, Увс, Ховд, Завхан, Говь–Алтай, Баянхонгор)
  • Төв (Архангай, Өвөрхангай, Хөвсгөл, Булган, Сэлэнгэ, Орхон, Дархан–Уул, Төв)
  • Зүүн (Хэнтий, Дорнод, Сүхбаатар)
  • Говь (Дундговь, Өмнөговь, Дорноговь, Говь–Сүмбэр)

Цаг агаарын үзэгдэл нутгийн 30 хувиас хэтрэхгүйгээр зурвас газраар ажиглагдах тохиолдолд "зарим газраар", 30–70 хувьд "ихэнх нутгаар", 70 хувиас дээш нутгийг хамрах тохиолдолд "нийт нутгаар" гэсэн нэр томьёо хэрэглэдэг. Дулааны улиралд агаарт болон хөрсний гадарга дээр температур 0°– аас бага болж хүйтрэхийг "цочир хүйтрэл" гэнэ.

Сар, улирлын урьдчилсан мэдээний талаар лавлах бол "Ус цаг уур, орчны судалгаа мэдээллийн хүрээлэн” –гийн 11–326606 утсаар холбогдох буюу тус хүрээлэнгийн “Орчил урсгал, урт хугацааны прогнозын судалгааны хэлтэс"–ээс тодруулах боломжтой.

НАЙМДУГААР САРЫН ДУЛААН БОЛОН ХҮЙТЭН ШӨНИЙН ДАВТАГДАЛ

     Зураг 1–т 1981–2020 оны наймдугаар саруудад тохиолдсон бүгчим шөнийн (БШ [Warm night]: Агаарын хамгийн бага температур олон жилийн дундаж (1991–2020) утгаас дулаан байсан хоногийн тоо) тохиолдлын тоог үзүүлэв. Зураг 1а–аас харахад 1981–1999 оны наймдугаар саруудад нутгийн баруун өмнөд зах, төвийн нутгийн зарим, говийн аймгуудын өмнөд хэсэг болон зүүн аймгуудын нутгаар 22.3–35.6 удаа буюу харьцангуй олон БШ тохиолдсон байхад бусад нутгаар 0–22.3 удаа тохиолдсон байна. Харин зураг 1б–ээс харахад 2000 оноос хойш нийт нутгаар БШ–ийн тохиолдлын тоо илэрхий өссөн буюу ихсэх хандлага ажиглагдаж байна.

Зураг 1. 1981–2020 оны наймдугаар сарын бүгчим шөнийн тохиолдлын тоо

а) 1981–1999, б) 2000–2020

     Зураг 2–т 1981–2020 оны наймдугаар сард тохиолдсон хүйтэн шөнийн (ХШ [Cold night]: Агаарын хамгийн бага температур олон жилийн дундаж (1991–2020) утгаас хүйтэн байсан хоногийн тоо) тохиолдлын тоог үзүүлэв. Зураг 2а–аас харахад наймдугаар сард баруун аймгуудын ихэнх, төв болон говийн аймгуудын нутгийн зарим газраар 94.6–149.3 хүртэл буюу харьцангуй олон ХШ тохиолдсон байхад бусад нутгаар 40.0–67.3 удаа тохиолдсон байна. Харин 2000 оноос хойш ХШ–ийн тохиолдлын тоо (зураг 2б) харьцангуй цөөн өртөөг хамарсан байна.

Зураг 2. 1981–2020 оны наймдугаар сарын хүйтэн шөнийн тохиолдлын тоо

а) 1981–1999, б) 2000–2020

УУР АМЬСГАЛЫН ТОЙМ

     Наймдугаар сарын агаарын температурын ОЖД нь Баян–Өлгийн нутаг, Увс, Архангайн баруун, Ховдын төв, Завханы зүүн өмнөд, Баянхонгорын хойд болон Хөвсгөлийн ихэнх нутгаар +8…+12°C, Говь–Алтай, Баянхонгор, Дундговийн өмнөд, Өмнөговь, Дорноговийн ихэнх нутгаар +20...+24°C, бусад нутгаар +13...+19°C дулаан байдаг байна (Зурaг 3).

Зураг 3. 8-р сарын агаарын температурын ОЖД, [ °С].

     Наймдугаар сарын агаарын дундаж температур 2005–2016 оны хооронд 11 жил (2008 он ОЖД–ийн орчим) дараалан ОЖД–аас дээш буюу 1–3°С–аар дулаан байж, өдөртөө төв, зүүн, говийн аймгуудын нутгаар 36–40°С хүрч халж байв. Харин 1981, 1988, 1993, 1996, 1998 онууд түүхэн дэх хамгийн хүйтэн буюу ОЖД-аас 1–3°С–аар хүйтэн байсан байна (Зурaг 4).

Зураг 4. 8-р сарын агаарын температурын олон жилийн явц

 [Улаан – ОЖД-аас дулаан, хөх – ОЖД-аас хүйтэн]

     Сарын нийлбэр хур танадас Хангай, Хөвсгөл, Хэнтийн уулархаг нутаг, Дорнодын тал нутгаар 60–100 мм, Алтайн өвөр говь болон говийн бүс нутгаар 0–30 мм, бусад нутгаар 30–60 мм ордог (Зурaг 5).

Зураг 5. 8 – р сарын нийлбэр хур тунадасны ОЖД, [мм].

     Зарим жил ОЖД–аас хэд дахин их болон бага хур тунадас орох тохиолдол цөөнгүй байдаг. Тухайлбал, 1981–1983, 1988, 1990, 1993, 1995–1996, 1998, 2000, 2008, 2020 онуудад зарим нутгаар олон жилийн дунджаас ахиу хур тунадас орсон байна. Харин 1984–1987, 1989, 1991, 1999, 2003–2007, 2009–2019 онууд харьцангуй бага хур тунадастай байсан байна (Зурaг 6).

Зураг 6. 8-р сарын нийлбэр хур тунадасны олон жилийн явц

[Ногоон – ОЖД-аас ахиу, шар – ОЖД-аас бага]

ЦАГ АГААРЫН УРЬДЧИЛСАН МЭДЭЭ

Баруун аймгуудын нутгаар. Энэ сард агаарын дундаж температур БаянӨлгийн нутаг, Увс, ГовьАлтайн баруун, Ховдын ихэнх нутгаар ОЖД–аас дулаан, бусад нутгаар дунджийн орчим (Зураг 7), хур тунадас дээр дурдсан нутгуудаар ОЖД–аас бага, Завханы зүүн өмнөд болон Баянхонгорын зүүн хойд хэсгээр ОЖДаас ахиу, бусад нутгаар дунджийн орчим байна (Зураг 8).

     Агаарын температур, хур тунадасны явцыг (Зураг 9)–д харуулав. Нэгдүгээр арав хоногийн эхэн болон сүүлч, гуравдугаар арав хоногийн эхээр агаарын температур өмнөх үеэсээ 3–5°С–аар сэрүүснэ. Харин нэгдүгээр арав хоногийн дунд болон хоёрдугаар арав хоногийн эхээр ихэнх нутгаар 27-31°С хүрч хална.

     Нэгдүгээр арав хоногийн эхэн ба сүүлч, хоёр ба гуравдугаар арав хоногийн сүүлчээр ихэнх нутгаар бороо орно. Дуу цахилгаантай. Борооны өмнө салхи зарим газраар 12–14 м/с, зарим үед түр зуур 1618 м/с хүрч ширүүсч болзошгүй.

Төвийн аймгуудын нутгаар. Энэ сард агаарын дундаж температур ихэнх нутгаар ОЖДийн орчим (Зураг 7), хур тунадас мөн ихэнх нутгаар ОЖД–аас ахиу байна (Зураг 8).

     Агаарын температур, хур тунадасны явцыг (Зураг 10)–д харуулав. Нэгдүгээр арав хоногийн эхэн болон сүүлч, хоёрдугаар арав хоногийн дунд үе, гуравдугаар арав хоногийн эхэн болон сүүлчээр агаарын температур өмнөх үеэсээ 4–6°С–аар сэрүүснэ. Мөн гуравдугаар арав хоногийн сүүлчээр уулархаг нутгаар хөрсөн дээр цочир хүйтэрч болзошгүй байна. Харин нэгдүгээр арав хоногийн дунд үе болон хоёрдугаар арав хоногийн эхээр ихэнх нутгаар 25–29°С хүрч хална.

     Нэгдүгээр арав хоногийн эхэн болон сүүлч, хоёрдугаар арав хоногийн сүүлч, гуравдугаар арав хоногийн дунд үеэр ихэнх нутгаар бороо орно. Дуу цахилгаантай. Борооны өмнө салхи түр зуур 12–14 м/с, зарим үед түр зуур 1618 м/с хүрч ширүүсч болзошгүй.

Зүүн аймгуудын нутгаар. Энэ сард агаарын дундаж температур ихэнх нутгаар ОЖД–ийн орчим (Зураг 7), хур тунадас Хэнтийн нутаг, Дорнодын баруун хэсэг, Сүхбаатарын баруун хойд хэсгээр ОЖД–аас ахиу, бусад нутгаар дунджийн орчим байна (Зураг 8).

     Агаарын температур, хур тунадасны явцыг (Зураг 11)–д харуулав. Нэгдүгээр арав хоногийн эхэн болон гуравдугаар арав хоногийн эхэн болон сүүлчээр агаарын температур өмнөх үеэсээ 3–5°С–аар сэрүүснэ. Мөн гуравдугаар арав хоногийн сүүлээр уулархаг нутгаар хөрсөн дээр цочир хүйтэрч болзошгүй байна. Харин нэг болон хоёрдугаар арав хоногийн дунд үеэр ихэнх нутгаар дулаарна.

     Нэгдүгээр арав хоногийн дунд үе, хоёрдугаар арав хоногийн эхэн болон сүүлч, гуравдугаар арав хоногийн эхээр ихэнх нутгаар бороо орно. Дуу цахилгаантай. Салхи борооны өмнө ширүүсч зарим газраар 1214 м/с, зарим үед түр зуур 16–18 м/с хүрч ширүүсч болзошгүй.

Говийн аймгуудын нутгаар. Энэ сард агаарын дундаж температур ихэнх нутгаар ОЖД–ын орчим (Зураг 7), хур тунадас Өмнөговь, Дорноговийн хойд хэсэг, Дундговь, Говьсүмбэр аймгуудын нутгаар ОЖД–аас ахиу, бусад нутгаар ОЖД–ийн орчим байна (Зураг 8).

     Агаарын температур, хур тунадасны явцыг (Зураг 12)–д харуулав. Нэг болон хоёрдугаар арав хоногийн эхэн, гуравдугаар арав хоногийн эхэн болон сүүлчээр агаарын температур өмнөх үеэсээ 3–5°С–аар сэрүүснэ. Харин нэгдүгээр арав хоногийн сүүлч, хоёрдугаар арав хоногийн дунд үеэр ихэнх нутгаар 31–35°С хүрч хална.

     Нэгдүгээр арав хоногийн эхэн болон сүүлч, хоёр болон гуравдугаар арав хоногийн сүүлчээр ихэнх нутгаар бороо орно. Дуу цахилгаантай. Борооны өмнө салхи түр зуур ширүүсч 14–16 м/с хүрэх, зарим үед 18–20 м/с хүрч ширүүсч болзошгүй. 

                           Зураг 7. 2021 оны 8-р сарын агаарын дундаж                                        Зураг 8. 2021 оны 8-р сарын нийлбэр хур

                   температурын урьдчилсан мэдээ, С0                                                        тунадасны урьдчилсан мэдээ, мм

                        [Д–агаарын температур ОЖД–аас дулаан, Х–агаарын температур ОЖД–аас хүйтэн

И–хур тунадас ОЖД–аас ахиу, Б–хур тунадас ОЖД–аас бага,

Н–агаарын температур, хур тунадас ОЖД–ийн орчим]

Зураг 9. Баруун аймгуудын нутгийн 2021 оны 8-р сарын температур, хур тунадасны явц

[Улаан – агаарын хамгийн их температур, хөх – агаарын хамгийн бага температур,

хар – агаарын дундаж температур, ногоон – хур тунадасны хэмжээ]

Зураг 10. Төвийн аймгуудын нутгийн 2021 оны 8-р сарын температур, хур тунадасны явц

[Улаан – агаарын хамгийн их температур, хөх – агаарын хамгийн бага температур,

хар – агаарын дундаж температур, ногоон – хур тунадасны хэмжээ]

Зураг 11. Зүүн аймгуудын нутгийн 2021 оны 8-р сарын температур, хур тунадасны явц

[Улаан – агаарын хамгийн их температур, хөх – агаарын хамгийн бага температур,

хар – агаарын дундаж температур, ногоон – хур тунадасны хэмжээ]

Зураг 12. Говийн аймгуудын нутгийн 2021 оны 8-р сарын температур, хур тунадасны явц

[Улаан – агаарын хамгийн их температур, хөх – агаарын хамгийн бага температур,

хар – агаарын дундаж температур, ногоон – хур тунадасны хэмжээ]

ЗӨВЛӨМЖ

     Наймдугаар сард төвийн бүс нутгаар олон жилийн дунджаас ахиу хур тунадас орох төлөвтэй байгаа тул болзошгүй үер усны аюулаас болгоомжтой байхыг анхааруулж байна. Харин нутгийн баруун хэсгээр агаарын температур ОЖД–аас дулаан, хур тунадас ОЖД–аас бага байх төлөвтэй байгаа нь уг бүс нутгаар хуурай гандуу байх нөхцөл бүрдэж болзошгүй байна.

     Мөн гуравдугаар арав хоногийн эхээр төвийн бүс нутгаар, сүүлчээр төв болон зүүн зүгийн нутгаар сэрүүсч, уулархаг нутгаар хөрсөн дээр цочир хүйтрэл ажиглагдаж болзошгүйг анхааруулж байна.

 

 

 

Онцлох мэдээ

Улаанбаатар - 2021/08/05

2 цаг

10 50
O
CF
Утаа

0 м/с

ӨНӨӨДӨР - 2021/08/04

20 68
O
CF
Үүлшинэ

8 м/с

Шинэ мэдээ

Санал асуулга

"Бороо шивэрнэ" гэсэн хэллэгтэй урьдчилсан мэдээг та юу гэж ойлгодог вэ?

google play app store